TT - Nhiều nông dân tại ĐBSCL khóc ròng vì hàng trăm ngàn bịch phôi nấm hư hỏng phải đổ bỏ.
Trong khi nông dân nóng lòng muốn được đền bù thiệt hại để tái sản
xuất thì các đơn vị cung cấp phôi, meo nấm lại đùn đẩy trách nhiệm,
không thống nhất phương án đền bù.
Theo các cơ sở sản xuất bịch phôi, họ chấp nhận đền bù thiệt hại cho
nông dân nhưng
Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và dịch vụ khoa học công
nghệ (NCƯD&DVKHCN) Tiền Giang - đơn vị cung cấp meo - phải chịu
trách nhiệm liên đới do phôi hư là do meo.
Thiệt đủ đường
Là một trong nhiều người dân bị thiệt hại nặng do 14.000 bịch phôi
nhập về không cho nấm, mấy ngày nay anh Phạm Trần Đăng Khoa (huyện Chợ
Gạo, Tiền Giang) như người mất hồn khi bao nhiêu vốn liếng đổ vào trại
nấm nay coi như mất tất cả.
Nhìn trại nấm trống hoác vì phôi đã mang ra ngoài đổ bỏ, anh Khoa
thẫn thờ cho biết thấy nhiều người nói trồng nấm dễ lời nên vợ chồng gom
hết tiền cưới và vay mượn thêm được hơn 120 triệu đồng để xây nhà trồng
và mua phôi, nhưng nay đã đổ bỏ đến 90%, số còn lại vẫn không bịch nào
ra nấm.
“Lần đầu tôi tốn 90 triệu đồng cho hơn 14.000 phôi nhưng sau hai
tháng nuôi 90% bịch phôi không cho nấm, lần thứ hai thêm 8.000 bịch phôi
nhưng phôi vẫn tiếp tục chết. Chờ đợi mòn mỏi sau gần ba tháng trời
không thu được một đồng, giờ lãi mẹ đẻ lãi con không biết cầu cứu ai” -
anh Khoa nói như khóc.
Tiền phôi, công sức hơn hai tháng trời, trại nấm bỏ không vì cạn tiền
để đầu tư phôi mới khiến nhiều nông dân lao đao. Mới chập chững bước
vào nghề nấm một năm nay, chưa kịp thấy được đồng lời, ông Nguyễn Văn
Minh (An Thạnh, Mỏ Cày Bắc, Bến Tre) đã nhận một vố đau.
 |
| Nhìn đống phôi đổ bỏ chất cao như núi, anh Phạm Trần Đăng Khoa (huyện
Chợ Gạo, Tiền Giang) cho biết bao nhiêu vốn liếng đổ vào trại nấm nay
tan theo mây khói - Ảnh: Nguyễn Trí |
Theo ông Minh, để mua được 10.000 phôi ông phải đi vay nóng hơn 50
triệu đồng những mong bán nấm trả nợ nhưng nay nợ càng thêm nợ. “10.000
phôi nhưng phải đổ bỏ gần hết nên thu chưa được 5kg nấm, trong khi năng
suất nấm trung bình đợt đầu phải trên 400kg. Với giá nấm hiện nay khoảng
35.000 đồng/kg, tôi đã mất một khoản tiền lớn” - ông Minh chua chát
nói.
Trong khi đó, với hơn 80.000 bịch phôi bỏ cho nông dân bị hư hại, ông
Nguyễn Văn Tân (Chợ Gạo, Tiền Giang) dù chỉ làm đại lý trung gian nhưng
mấy ngày qua không dám nghe điện thoại bởi hàng chục khách hàng ở các
tỉnh bức xúc.
Theo ông Tân, hơn tháng qua ông phải chạy đôn chạy đáo xuống các trại
bị thiệt hại để ghi nhận thì hầu hết phôi không cho nấm, nhiều trại
đống phôi chất cao như núi nhưng hiện chỉ bồi thường một vài trại với số
lượng ít do đơn vị sản xuất chưa cung cấp phôi.
Cơ sở nói có, trung tâm nói không
Cam kết bồi thường cho nông dân
Theo ông Chiêu Công Luận, dù mỗi bịch phôi cơ sở chỉ lời 500 đồng
và Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang chưa giải quyết thỏa đáng nhưng
cơ sở vẫn quyết định đi vay nóng để tái sản xuất phôi mới đền bù cho
người dân.
“Chúng tôi cũng sẽ đền bù 100% thiệt hại cho khách hàng giống như
cam kết điều khoản ký trong hợp đồng là bịch phôi sau 45 ngày nếu không
cho nấm, cơ sở sản xuất phải bồi thường, nhưng do năng lực sản xuất của
cơ sở có hạn nên không thể đền bù cùng một lúc” - ông Luận khẳng định. |
Hầu hết hộ nông dân có phôi bị hư hỏng thiệt hại ở Tiền Giang, Bến
Tre, Long An đều lấy nguồn của
Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang. Là
cơ sở sản xuất cung ứng phôi cho ông Tân và nhiều đại lý khác nên ông
Chiêu Công Luận, chủ một cơ sở sản xuất phôi nấm tại phường Khánh Hậu,
TP Tân An, Long An, đang khóc ròng vì lượng phôi bị thiệt hại lên đến
gần 220.000 bịch.
Theo ông Luận, ba tháng gần đây ông lấy meo từ
Trung tâm
NCƯD&DVKHCN Tiền Giang để cấy vào 220.000 bịch phôi, nhưng đến 99%
những bịch phôi này được khách hàng phản hồi không cho nấm, gây thiệt
hại trên 700 triệu đồng.
Mất hơn 400 triệu đồng vào mười lứa phôi thất bại với hơn 100.000
bịch phôi đổ bỏ, ông Nguyễn Thanh Nhàn (Xuân Hòa, Lợi Bình Nhơn, TP Tân
An, Long An) cho biết meo lấy của trung tâm này chết từ đầu năm nhưng
trung tâm không nhận trách nhiệm khiến cơ sở tin tưởng nhập meo tiếp.
Thế nhưng các tháng tiếp theo meo vẫn chết với số lượng ngày càng
nhiều...
“Nhập meo của nguồn khác về cấy song song với meo của trung tâm,
trong một điều kiện nuôi trồng như nhau, chất lượng bịch phôi giống nhau
nhưng phôi cấy meo nguồn khác cho nấm gần 100%, còn phôi cấy meo của
Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang chết gần hết” - ông Nhàn bức xúc.
Theo ông Nhàn, hiện
Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang cho biết chỉ
bồi thường tiền meo từ tháng 5 đến tháng 7, ông và nhiều cơ sở khác có
thể chấp nhận số lượng meo bị thiệt hại dù thực tế lớn hơn rất nhiều
nhưng không đồng ý với cách tính của trung tâm.
“Giá một meo chỉ 250 đồng nhưng chi phí sản xuất phôi của tôi gần
3.300 đồng/bịch, bịch phôi sau khi cấy meo bán ra 4.000 đồng. Vì meo mà
phôi hư, ít nhất trung tâm phải đền bù 30-35% tổng giá trị thiệt hại” -
ông Ngô Văn Sáng, chủ một cơ sở cung cấp phôi nấm ở Long An, đặt vấn đề.
Trao đổi với
Tuổi Trẻ, dù nhận meo bị thoái hóa là nguyên
nhân gây ra hiện tượng phôi không cho nấm nhưng ông Nguyễn Tuấn Phong -
giám đốc
Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang - vẫn cương quyết cho rằng
tỉ lệ hư hại không thể cao như các cơ sở phản ánh.
“Tại trung tâm vẫn sản xuất bịch phôi xuất bán và cấy loại meo giống
như xuất bán cho các cơ sở nhưng tỉ lệ phôi bị nhiễm (không cho nấm)
khoảng 33,4%. Lỗi có thể còn do các bịch phôi của các đơn vị không đạt
chất lượng” - ông Phong nói.
Trả lời câu hỏi tại sao tháng 5 đã ghi nhận hàng trăm ngàn bịch phôi
cấy meo của trung tâm không cho nấm nhưng đến đầu tháng 8 mới ngưng bán
meo và sau đó mới thừa nhận lỗi, ông Phong cho rằng do cán bộ kỹ thuật
trung tâm quá chủ quan vì đinh ninh là do chất lượng bịch phôi.
“Thông thường, nếu do meo thì bịch phôi được cấy sẽ không kéo tơ
trắng, nhưng trường hợp này phôi vẫn kéo trắng nên trung tâm không phát
hiện kịp thời. Mấy tháng qua, chính trung tâm cũng phải đền trên 113
triệu đồng tiền phôi hư hỏng cho khách, đây là bài học xương máu” - ông
Phong khẳng định.
Theo ông Phong, hiện tượng meo cấy vào phôi không cho nấm là rất phổ
biến và người bán meo không ai chịu trách nhiệm nếu thiệt hại xảy ra,
hiện trung tâm đã chấp nhận đền bù 100% tiền meo cho các đơn vị mua từ
tháng 5 đến ngoài tháng 7. Nếu các đơn vị không đồng ý, trung tâm sẽ
tiếp tục thương lượng mức đền bù.
